John Haanen: koploper in immuuntherapie

Prof. dr. Haanen is internist-oncoloog in het Antoni van Leeuwenhoek en leidt het overkoepelende onderzoeksthema immuuntherapie. Hij behoort tot de pioniers op dit gebied en speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling en toepassing van deze behandelmethode, met name bij melanoom. Dankzij deze therapieën is de overleving van patiënten met deze vorm van kanker de afgelopen jaren aanzienlijk verbeterd. Daarmee heeft zijn werk direct impact gehad op de klinische praktijk.

Van immuuntherapie naar celtherapie

Naast zijn bijdrage aan immuuntherapie richt Haanen zich al jaren op de ontwikkeling van celtherapie. Hierbij worden immuuncellen van de patiënt buiten het lichaam bewerkt en vermenigvuldigd. Vervolgens worden deze cellen teruggegeven als een gerichte behandeling.

Al in 2011 startte hij in het Antoni van Leeuwenhoek een unieke TIL-studie voor patiënten met uitgezaaid melanoom. Inmiddels is dit onderzoek uitgegroeid tot een internationale fase III-studie. Daarin wordt celtherapie vergeleken met andere vormen van immuuntherapie. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan verdere verfijning van deze aanpak. In een nieuwe klinische studie, mede mogelijk gemaakt door ZonMW, wordt een nog preciezere vorm van celtherapie onderzocht.

Naar immuuntherapie op maat

In deze nieuwe aanpak worden T-cellen genetisch aangepast. Hierdoor kunnen ze specifiek tumorcellen van één patiënt herkennen, terwijl gezonde cellen worden ontzien. Daarmee wordt een belangrijke stap gezet richting gepersonaliseerde behandelingen. Als deze methode succesvol blijkt, kan dit leiden tot effectievere therapieën met minder bijwerkingen. Zo komt immuuntherapie op maat voor steeds meer patiënten binnen handbereik.